Şirket kültürü zamanla değişir, önemli olan bu değişikliklerin farkında olmak

'Bir şirketin en büyük sermayesi nedir?' Sanırız cevapların çoğu, 'çalışanlarıdır' şeklinde olacaktır.

Bir şirketin büyüklüğü genelde sermayesi ile doğru orantılı olduğuna göre, en büyük yatırım insana yapılmalı.

Peki ama şirket büyüdüğünde ne olacak? Çalışan sayısı çoğalacak, muhtemelen kapladığı coğrafya genişleyecek ve bir sure sonra da farklı kültürler aynı çatı altında birarada yaşamak zorunda kalacak. Bu noktada, farklı kültürleri bir potada yoğurmak ama yoğururken de özüne zarar vermemek neyle mümkün? İşte burada sihirli bir ifade kullanılıyor 'ŞİRKET KÜLTÜRÜ'.

Kültür, grup üyeleri tarafından paylaşılan, değerler ve uygulamalardır. Şirketin çalışanları tarafından paylaşılan değerler ve uygulamalar da şirket kültürünü oluşturur kuşkusuz.

Şirket kültürü niye önemli, nasıl oluşuyor, nasıl uygulanıyor, çok uluslu şirketlerde durum ne? Bu konular,ı dünyanın en büyük tohum şirketi Monsanto'nun Türkiye ve Ortadoğu Genel Müdürü Lemir Ayoubi ile konuştuk.

Çok uluslu bir şirket olan Monsanto'nun geçmişi 107 yıl öncesine dayanıyor. İsmi pekçok kişiye ilginç gelebilir, çünkü kurucusu, şirkete karısının ismini vermiş.

Yaptığı işin farklılığı nedeniyle Monsanto ne yazık ki zaman zaman anlaşılamamış. Son 30-40 yıldır Monsanto'nun odaklandığı konu, tarım.

Zirai zararlıları ve otları seçerek yok eden bir buluşa imza atan Monsanto, sonrasında, mevcut birçok tohum firmasını alarak büyüdü ve biyoteknoloji uygulamalarına devam etti.

Monsanto'nun global cirosu 7.6 milyar dolar ve yine global anlamda 17.000 çalışanı mevcut.

Ülkemizde 1997 yılında kurulan Monsanto, Türkiye ve Ortadoğu bölgesindeki operasyonlardan sorumlu olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

Monsanto'nun şirket kültüründeki esaslar nelerdir?

Şu anda dünyadaki tohum şirketleri arasında ilk sırada yer alan Monsanto, 100 yılı aşkın süredir tek bir kültüre sahip.  Temel odaklanmamız, iş yönetim taahhütlerimiz ve iş yapma şeklimiz üzerine.

Kişiler, bizim için kesinlikle öncelikli nokta. Özel ihtimam gerektiren noktaların seçilerek rehberlik hizmeti verilmesi seçim süreciyle başlıyor ve bütün çalışanlarımız, belirlenmiş olan net hedeflere, açıkça yönlendiriliyorlar (PÖG- Performans ve Ödül Gelişimi). Ödül, kişilerin performansına bağlıdır. Bu nedenle sahip oldukları performansın ve yapabilirliklerinin yönetimi, tanımlanmıştır. Buna ek olarak, çalışanlarımızın yeteneklerini ve bilgilerini artırmaya yönelik sağlıklı gelişim planları uyguluyoruz.

Monsanto'nun ana değerlerini ise, şöyle özetlemek mümkün;

• Dialog: Farklı görüş açılarını dikkatle dinler, toplumun ve birbirimizin isteklerini ve kaygılarını daha iyi tanımlamak için aramızdaki anlayışı itinalı bir diyalogla genişletiriz.

• Şeffaflık: Enformasyonun uygun, ulaşılabilir ve anlaşılabilir olmasını sağlarız.

• Saygılı olmak: Tüm dünyada, insanların dinsel, kültürel ve etnik düşüncelerine saygı gösteririz.

• Paylaşım: Bilimsel anlayışı geliştirmek, tarımı ve çevreyi iyileştirmek, gelişmekte olan ülkelerde mahsülü ve çiftçileri geliştirmek için bilgiyi ve teknolojiyi paylaşırız.

• Hak ve menfaatler: Saygın ve yenilikçi bilimsel çalışmalarımız, itinalı ve etkili yönetimle sunduğumuz yüksek kaliteli ürünlerimizle, müşterilerimize ve çevreye yararlı olmak.

Monsanto'nun işe yönelik tavırlarından bahsetmek gerekirse, neler söyleyebilirsiniz?

Bütün Monsanto çalışanları, yılda bir ya da iki defa dünyanın her yerindeki iş yönetimine yönelik eğitime tabi tutulurlar.

Bulunduğumuz bütün ülkelerde, çalışanlarımızın ilgili ülkenin düzeni ve kurallarına uygun şekilde davrandığından ve uygulamalarını bu şekilde yaptığından, ilgili ülkelerin coğrafyasına aykırı davranışlar içinde bulunmadığından emin olmak isteriz.

Bu, dünyanın her yerindeki şirketlerimiz için ortak amaçtır.

'Kültürümüz, her yer ve herkes için aynı'

Şirket kültürü, her bir ülke için değişmeli midir?

Temelde, kültürümüz dünya üzerindeki bütün ülkeler ve çalışanları arasında aynıdır, değişmez. Kişilerin inançlarına ve kendilerine özgü kültürlerine saygı duyduğumuzu söylemeliyiz. Dini inançlar, diller, etnik kökenler, eğitim ve geçmişe ilişkin şartlarda. Kişisel yetkinlikler, dünyanın her yerinde aynıdır.

1- İletişim ve İlişki: İletişim ve ilişkilerle yeni değerler katarak, sürdürülebilir rekabet avantajı yaratmak.

2- Yüreklilik ve Samimiyet: En optimal çözümleri yalnızca yürekli ve samimi iletişimle bulabiliriz.

3- Ataklık: Başarılı kalabilmek için her zaman atik olmak gereklidir. Çünkü, başarı, geçici bir durum olup, yeniden ve yeniden kazanılmalıdır.

4- Vizyon ve inisiyatif: Gittikçe daha karmaşıklaşan pazarda en tepede kalmak ve rakiplerimizden önde olmak için, fırsatları fark edebilecek bir öngörü ve inisiyatif gereklidir.

5- Sonuç odaklılık: Sonuç odaklı olmak, stratejilerimizin ve taahhütlerimizin gerçeğe dönüşmesini sağlar.

Monsanto'da çeşitliliğe inanıyor musunuz?

Çeşitlilik konusunda çok güçlü bir inancımız var. Dini inanca, kişinin rengine ve cinsiyetine, coğrafyasına özel bir özen gösteriyoruz. Kendimden örnek verebilirim. Ben Lübnan asıllıyım, Lübnan'da, Irak ve İngiltere'de okudum. Karaiplerde bulunan Monsanto'da çalışmaya başladım ve bütün Karaip Adalarında çalıştım. Bu adalarda Bu adaların tamamında, Fransızca, İngilizce ve yerel dillerde tercümanlık yaptım. Sonra Yunanistan'a, oradan Yunanistan'a, sonrasında da Türkiye'ye geldim ve yerleştim.

Bölgedeki tüm ülkelerle çalışıyorum (Türkler, Araplar, Farsiler vs.). Türkiye'teki organizasyonumun % 35'i bayan ve yerel organizasyonda anahtar pozisyonlardalar, şirketimizin başarısında da büyük paya sahipler.

Türkiye, önemli bir potansiyele sahip

Türkiye'de edindiğiniz tecrübeler ve geçirdiğiniz zaman boyunca, Türk şirketlerinin kültürü ile çokuluslu şirketler arasında herhangi bir fark görebildiniz mi?

Daha once sözünü ettiğim gibi, yerel kültürlere büyük bir saygım var. Dolayısıyla Türkiye'deki yerel şirketlere de… Ancak, Monsanto'nun kültüründe, yerel bir organizasyon içinde olmasından dolayı, diğer şirketlere oranla, büyük farklar görüyorum. Bizde bürokrasi olmadığından, yönetim, çalışanlarımıza, hesaplanmış riskler için de inisiyatif kullanımı nedeniyle teşvik verir.

Tanımlı fonksiyonlara dayanan, ilişkiler ve şahsilikten uzak, ortak standartta ücretlerimiz ve fayda paketlerimiz var. Belirlenmiş hedeflere özgü, oluşturulmuş teşvik programlarımız mevcut. ÖrneğinTürkiye'deki hedefler tutturulduğunda, teşviklerin, bireysel hedeflere ve performansa istinaden verilmesi esastır.

Türkiye, farklı alandaki başarılı kişilerle önemli bir potansiyele sahip. Genç nesil, artan becerileri ve yetkinlikleri nedeniyle daha kazançlı ve şimdilerde çok daha fazla kişi yabancı dil konuştuğundan, kuşkusuz bizim gibi çokuluslu şirketlerde çalışmak, bu kişilere yeni bir bakış açısı sağlayacak.

Türk ekonomisi hızlı büyürken, yurt dışında çalışmak ekstra fırsatlar sağlamaz

Türkiye'deki çalışanların bir kısmında, özellikle gençlerde yurt dışında çalışma isteği var. Bu tercihe nasıl bakıyorsunuz?

Türkiye'de kaldığım süre boyunca, pekçok kişiyle tanışma fırsatım oldu. Beni şaşırtan, tanıştığım, özellikle genç insanların, Türkiye'den ayrılma, Avrupa veya Batılı ülkelerde çalışma konusunda çok kuvvetli istekleri olduğuydu. Sahip olduğum deneyimden dolayı diyebilirim ki, bu kişilerin Türkiye'de yaşamak yerine, herhangi başka bir yerde bulunmalarının onlara daha büyük fırsatlar sağlayacağını sanmıyorum. Türk ekonomisi çok hızlı büyüyor ve becerikli, bilgi sahibi pekçok yetenekli kişiye ihtiyaç var. Hızla büyüyen ekonomiye yardımcı olmak ve zorluklara meydan okumak adına da Türkiye'nin geniş kaynaklara sahip olduğunu görüyorum.

Dünyanın neresinde olursa olsun, Monsanto'nun satın aldığı her yeni firmada, yeni iş arkadaşlarımız oluşuyor ve biz gemimize katılan yeni iş arkadaşlarımız gözüyle bakıyoruz. Doğal olarak, her satınalma, bize yeni değerler katıyor. Her yeni gelen kişiyle, şirket kültürü küçük değişiklikler gösterir. Bunlar olabilir, bunlar normaldir. Önemli olan, bu değişikliklerin farkında olmak.

İşte bu yüzden, şirketimizi büyütmekte ve müşterilerimize daha iyi ve daha karlı bir portföy, sonuçta da daha iyi bir servis sunmayı başarabiliyoruz. Tabi ki, zaman zaman satın almalarda aynı pozisyonda birden fazla kişi ile karşı karşıya kalabiliyoruz. Bu durumda, onlara her zaman farklı pozisyonlar bulmak için çalışıyoruz.