İnsan yaşamının herhangi bir devresi yoktur ki, eğitim gereksinimi olmasın. Eğitim, gerek bireylerin, gerekse toplumların gelişimi, olgunlaşması üstünde tartışılmaz bir öneme sahiptir. Bireyin yaşam yolculuğuyla birlikte başlayan eğitim macerası, öyle veya böyle tüm yaşamı boyunca sürmektedir. Önceleri, eğitim dendiğinde, yalnızca örgün eğitim kurumları, okullar akla gelmekteydi.

İnsanoğlunun kaydettiği gelişime paralel olarak, eğitim gereksinimlerinin kapsamı da, eğitim kavramının içeriği de her geçen gün genişlemekte. Bu gelişmeler ışığında, çalışanların eğitimleri, şirketlerin önemli faaliyetleri arasında yer almakta, üstelik geçen günlere oranla çok daha fazla. Şirketler; gerek verimliliğin artırılması, gerekse çalışanların yaşam kalitesinin yükselmesi amaçlarına yönelik eğitim programlarını takip ediyor, çalışanların gereksinimlerine bağlı olarak eğitim çalışmaları düzenliyorlar.

İş dünyasında eğitim, iki temele dayanıyor

İş dünyasında eğitim kavramının ele alınması gerektiğinde, konu iki temele oturtulabilir.

Bunlardan birincisi, işin, işletmenin gereklerinden kaynaklanan mesleki ve teknik eğitim çalışmalarıdır. Bu kapsamda, işyerinde çalışmaya başlayan birey, yapacağı iş esas alınarak, bir takım teknik eğitim çalışmalarına katılmak durumunda kalabilmektedir. Bu anlamdaki eğitimleri, makine ve araç gereçlerin kullanımından üretim süreçlerinin kavranmasına kadar oldukça geniş bir kapsamda tanımlanabilir. Böylesi eğitim çalışmalarının, işe başlanmasına bağlı olarak yapılması gerekmekle birlikte, kullanılan yöntem ve teknolojilerin gelişmesine ve değişmesine paralel olarak, tekrarlanması da gündeme gelmektedir.

Çalışma yaşamını ilgilendiren eğitim faaliyetlerinden bir diğeri de, genel anlamı ile kişisel gelişim eğitimleri olarak tanımlayabileceğimiz, daha çok zihinsel ve duygusal gelişimi amaçlayan eğitim konularıdır. Çalışanların kişisel gelişimlerinin performanslarına olumlu yansımaları olacağından hareketle, şirketler bu kapsamdaki eğitim faaliyetlerine her geçen gün daha çok zaman ve kaynak ayırmakta.

Çalışanın, motivasyonunun artırılması, iletişim, çözüm üretme, değerlendirme yapabilme benzeri yetkinliklerinin geliştirilmesi, bilgili ve donanımlı bireyler durumuna gelebilmesi amaçlarıyla düzenlenen bu eğitim çalışmaları, gün geçtikçe çeşitlenmekte, yaygınlaşmaktadır.

Gerek şirketlere sağladığı artı değerler, gerekse çalışanların iş tercihlerinde önemli bir rol oynaması, eğitim faaliyetlerinin ve planlamalarının şirketlerin yönetim organizasyonu içinde etkin bir yere sahip olmasını gerektirmekte. Çalışanlarına eğitim olanakları sunmak isteyen bir şirketin, hangi eğitimlere, hangi sıklıklarla gereksinim duyacağının belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda, insan kaynakları çalışmaları içinde, eğitim planlaması önemli bir yer tutmakta.

Şirketlerin çalışanlarına eğitim verilmesi aşamasında, öncelikle eğitim ihtiyaç analizi yapmaları, zaman ve kaynak kullanımı konusunda vaz geçilmez bir unsur elbette.

Ön araştırmasız bir eğitimde beklenen geri dönüşler alınamıyor

Gerek çalışanın ihtiyaç duyduğu, gerekse katılmak isteyeceği eğitim faaliyetlerinin belirlenmesi anlamında, eğitim ihtiyaç analizleri, yol gösterici rolünü oynamaktadır. Herhangi bir ön araştırma yapılmaksızın eğitim çalışmaları yürüten bir şirketin, bu eğitimlerden beklenen geri dönüşleri alması sıklıkla mümkün olamamakta. Yürütülen eğitim çalışmalarının istenen sonuçları sağlamaması da, şirketlerin ve çalışanların eğitimin gerekliliğine olan inançlarını azaltmakta. Öte yandan; verimsiz eğitim çalışmalarına ayrılan kaynakların bir sonucu da, şirket kaynaklarının yanlış kullanımı, amaçlanan hedeflere ulaşmanın zorlaşması veya gecikmesi olarak ortaya çıkmakta şüphesiz.

İş yaşamındaki gelişmeler, bireylerin kendilerine yatırım yapmaya verdikleri önem, iş seçimi sırasında da kendini gösteriyor. Herhangi bir işte çalışmaya başlaması söz konusu olan birey, ücret, sosyal haklar kadar, hatta bazen daha da fazla, kendisine sunulan ve sunulacak eğitim olanaklarını dikkate alıyor. Bu noktada, salt eğitim faaliyeti yürütülüyor olması değil, organizasyonun ve organizasyonu oluşturan bireylerin gereksinimleri esas alınarak yürütülen eğitim faaliyetleri öne çıkıyor. İyi bir planlamaya dayalı olarak gerçekleştirilen eğitim çalışmaları, gerek çalışanların memnuniyetleri, gerekse şirkete sağlanan katkı anlamında yatsınamaz avantajlar içermekte. Maddi kaynakların ve zamanın doğru değerlendirilmesi açısından bakıldığında, seçilmiş eğitim çalışmalarının yapılması, şirketlerin amaçlanan hedeflere ve performansa ulaşmaları konusunda, önemli bir enstruman haline gelmekte.