İnsan kadar eski bir kavram, yardımseverlik. Sahip olduğu olanakları, onlara sahip olmayanlar ile paylaşmak, yardımseverlik için anlamlı bir tanım olsa gerek. Yardımseverlik dendiğinde birileri için karşılık beklemeksizin bir şeyler yapmak, gönüllülük esasına dayalı bireysel veya kurumsal çalışmalar gerçekleştirmek gelir hemen her birimizin aklına. Öylesi geniş bir kapsama sahip ki yardımseverlik; yaşlı bir amcayı caddenin karşısına geçirmekten, üçüncü dünya ülke halklarının yaşamsal sorunlarına çözüm üretme çabalarına katkıda bulunmaya kadar uzanan bir yelpazeden söz etmek mümkün.

Bu açıdan, bir çırpıda yardım severliği anlatıp bitirmek olanaklı değil. Ancak; gelişen dünya ekonomisinin herkese eşit bir pay vermemesi, bu gelişiminden, görece daha çok pay alanların diğerleri için bir şeyler yapmasını kaçınılmaz kılmakta, gerek insani, gerekse ekonomik nedenlere dayalı olarak. Bu gerekliliklerin önemli sonuçlarından biri de; insanların yardıma yönelen enerji, zaman, para, emek benzeri katkılarını en efektif olarak organize edebilmek, bu konudaki motivasyonun canlılığını sürekli kılmak, ortaya konan katkı ile elde edilen sonuçların amaca uygunluğunu sağlamak hiç şüphe yok ki.

İş olsun, diye yardım sever olmak...

İnsanın doğasında birileri için bir şeyler yapmak, yaşadığı topluma, çevreye, dahası yaşamını sürdürdüğü dünyaya bir şeyler katmak arzusu vardır en basit anlatımı ile. Hemen hepimiz gerek yakın çevremizde tanıklık ettiğimiz eksiklikleri gidermek, gerekse uzak diyarlardaki uzak insanlara ulaşabilmek, onların olası problemlerinin çözümüne katkı sağlamak isteriz zaman zaman. Yardım severlik, gönül işi, özveri işidir olayın doğası gereği. Bununla birlikte; yardım severlik çabalarının, bu yolda ortaya çıkan katkıların başarısı konusunda ik temel problemden söz etmek gerek:

- Organizasyonel problemler

Yardım çalışmalarının özünde gönüllülük, kendinden bir şeyler vermek esastır. Herhangi bir konuda yardım çalışmaları yürütmek, insanların daha iyi yaşayabilmeleri için ortaya çıkan projelere katkı sunmak yönünde oluşan çabaların, doğru bir biçimde organize edilmesi gerekmekte. Olası katkıların en doğru şekle kanalize edilmesine, katkıların doğru kullanımının sağlanmasına gereksinim var. Bunun aksi bir durum; ya ortaya konan katkılarla elde edilebileceklerin çok daha azı ile yetinilmesi demek, ya da bu işe gönül verenlerin sıkılıp motivasyonlarını kaybetmesi, büyük hedef projelerinin sonuca ulaşılamadan rafa kaldırılması. İşte bu organizasyon gereksinimine çözüm üretmek, son derece iyi niyetli girişimlerin buharlaşmasını önlemek amaçlı bir akımdan söz edebiliriz işin bu noktasında. Dünyada hızlı biçimde alan bulan bir yöntem, "işimiz yardım etmek" diyen kuruluşların, dahası bu yolda faaliyet gösteren şirketlerin kurulması. Böylesi oluşumların varlığı, insanların bir şeyler yapmak isteyip de ne yapabileceğini bilmemesi açmazına çözüm üretmesi bir yana, yardım severlik çalışmalarının efektif sonuçlara ulaşması için yaşamsal bir öneme sahip olmakta her geçen gün.

Başarılı yardım severlik projeleri için; ihtiyaçların analizinden bu ihtiyaçların nasıl giderilebileceğine, yardım çabalarının sınıflandırılmasından doğru biçimde yönlendirilmesine; hayati bir organizasyonel yapılanmaya ihtiyaç var.

- Güven bunalımı

İnsanların birileri için bir şeyler yapma arzusuna gem vuran en etkili sorunlardan biri güven bunalımı. Bir yardım çalışmasına katkıda bulunduğunda, o katkının gerektiği gibi kullanılıp kullanılmadığından emin olamamak, katkıların ihtiyaç sahiplerine ulaşmadan yolda yolunu kaybedeceğinden endişe duymak. Güvensizlik, yardım çalışmalarını önemli ölçüde kesintiye uğratan, iyi niyetli olsalar bile bu işe soyunanları başarısızlık riski ile başbaşa bırakan bir problem.

Bu güven bunalımına çözüm bulmak, katkı sağlayanları katkılarının gerektiği şekilde kullanıldığı konusunda bilgilendirmek merkezli bir kuruluştan söz edelim o zaman.

Yardım çalışmalarının kesintiye uğramasının önündeki en temel engelin güvensizlik olduğu düşüncesinden hareketle kurulan Global Giving, paydaşlarına sağladıkları katkıların kullanımı, ortaya çıkan sonuçlar,katkıları ile neyi nasıl değiştirdikleri konusunda tatmin edici bilgilendirmeler sunmakta. Yaptığınız çalışmanın, sağladığınız katkının nerede, neden, nasıl kullanıldığını, bunun ortaya çıkardığı sonuçları ve değişimi görmeniz mümkün Global Giving tarafından yürütülen bir projeye ortak olduğunuzda. Bütün bu yeni akımların birleştiği en temel noktanın da, "işimiz yardım etmek" bakışına sahip olan kuruluşların başarısı, yardımseverliğin başlı başına bir iş olarak konumlandırılmasının gülümseten sonuçları olduğunu söylemek, durumu en iyi anlatan ifade olsa gerek.

Parası olan değil, çabası olan...

Ülkemizde de yardımseverlik duygularının son derece coşkulu, insanların bu konuda çok içten olduğunu söylemeliyiz. Toplum olarak acının, eksikliğin, yoksunluğun karşısında birleşebilme potansiyeline sahibiz genel anlamda. Yardımseverliğin kurumsal karşılığının ülkemiz açısından vakıf organizasyonları şeklinde gerçekleştiğini görmekteyiz. Tarihten gelen bir yapılanma içinde, vakıf kültürü, yardım çabalarının organize edilmesi için pek çok vakıf kurulmuş olması ve bu vakıfların oldukça başarılı çalışmalara imza atması olarak çıkmakta karşımıza. Öte yandan; bizim açımızdan bakıldığında, yardımseverlik çalışmalarının yalnız maddi katkı sağlanarak gerçekleşebileceği, bir projeye parasal katkı sağlandığında görevimizi yerine getirmiş olacağımız gibi genel bir yanılgı söz konusu. Oysa, gerçek bir yardımseverlik başarısı için çaba harcamak, kalıcı sonuçlar yaratabilen projelere imza atmak, iyi organize olarak gereken zamanda, gereken çalışmaları yürütmek gerek. Aksi, saman alevi gibi parlayan, kalıcı olmayan, toplumun gelişmişlik düzeyini desteklemekten uzak çabalar, yeniden, yeniden yardıma gereksinim duyan toplum kesimlerinin gereksinimlerini karşılamak için yeniden, yeniden projeler üretmek demek.

Ticari çıkarlar mı, saf bir paylaşım mı?

Örneklerine baktığımızda görüyoruz ki, bizim gönüllü profesyonel diye adlandırdığımız bu şirketler, direkt kendileri stratejilerini belirleyerek bir yardım kampanyası yürütebildikleri gibi, var olan bir kampanyaya destek vererek de hedeflerini gerçekleştirebiliyorlar. Eğer iyi bir fikriniz ve bu fikri hayata geçirebilecek organizasyonunuz var ise, bunu siz yapabileceğiniz gibi, sonuçlarından güven duyacağınız bir kampanyaya da markanızla destek verebilirsiniz. Bu ciddi ve bir o kadar da stratejik karar.

Sınırların ticari ve sosyal anlamda kalktığından, globalizasyonun tüm hızıyla bizi birbirimize yaklaştırdığından söz ederken; aynı yerküreyi paylaştığımız ve bizim desteğimize ihtiyacı olan kişilere yardımcı olmak, kişiler olduğu kadar şirketlerin de sorumlulukları arasında görülüyor. Böyle bir paylaşım, kuskusuz dünyamızı daha yaşanası kılacaktır.

Şüphe ve güvensizlik, paranın söz konusu olduğu yerlerde daha rahat yaşama alanı buluyor. Bu noktada, düzenlenen yardım kampanyalarına kuşku ile bakan kişiler ya da bakılmasına neden olan şirketler de yok değil. Zaman zaman manevi huzur ve mutluluğa sahip olmak ile, yeni ticari alanlar ve kaynaklar yaratma çabası birbirine karışıyor ve yapılan yardımların ne derece saf olduğu sorgulanıyor. Burada şirketlerin markalarını güvenilir yardım şemsiyeleri altında bulundurmaları ya da kendi yardım şemsiyelerini kendilerinin oluşturmaları konusunda titiz davranmaları gerekiyor. Doğru kampanyalara imza atmak, o şirketin her kademedeki çalışanının manevi huzuru ve markasının artan değeri anlamına gelirken; aksi bir durum, markanın güveni ve değerinde ciddi kayıplara yol açmakta. Bu doğrultuda altına çizerek belirtmek gerekir ki;

"Yardımseverlik, gönül isteyen, ciddi bir "iş"tir."