Lojistik sektörünün ilk bayan yöneticisi Selma Akdoğan…

Erkek egemen nakliye sektörünün ilk kadın yöneticisi olmuş, CEO'luğa kadar yükselmiş ve şimdi kendi danışmanlık firmasını kurmuş bir iş kadını. Bu alanda çalışması için gelen teklif, o dönemde henüz çok genç olan Selma Akdoğan'ı oldukça tedirgin etmiş. "Taşımacılık işi için teklif gelmişti. Bu beni çok şaşırttı, hatta biraz da ürküttü. O dönemde, kafamdaki nakliyeci imajı çok farklıydı." diyor Akdoğan.

Görüşmeye gittiğinde ise, bakmış Avusturya Lisesi'nden arkadaşları var karşısında. O dönemleri şöyle anlatıyor:

"Şirkette her görevde bulundum. Telefonlara da baktım, tırlarla da ilgilendim. Önce randevu alıyor, sonra müşteriye gidiyorduk. Bizi gören şirket temsilcileri çok şaşırıyorlardı. Çünkü o zamanlar nakliyeci deyince, TIR şoförleri akla geliyordu.

Sektördeki ilk bayan yönetici olmanın zorluklarını da sık sık yaşadım. Sektör toplantılarına katıldığımda çok yadırgandım. Hatta 'Nereden çıktı bu kadın?' diyenler, tepki gösterenler oldu. Ama sektöre farklı bir anlayış geldi, bu sektörde kadınların çok başarılı olabileceği fikri oluştu. Benden sonra da bu alanda görev yapan bayanların sayısı arttı."

Değişim, liderlik gerektiriyor

Değişimin etkilerini ve zorluklarını kişiler ya da kurumlar zaman zaman ele alırlar. Hatta bu durum, toplantılara, makalelere, televizyon programlarına konu olur. Selma Akdoğan da, değişimi ve etkilerini yaşamış, değişime karşı gösterilen dirence karşı koymuş, bunun için taktikler geliştirmiş bir işkadını. Kendisini o zamana kadar erkek egemen olarak kabul edilen bir sektöre kabul ettirmesinin yanında, görev yaptığı kuruluşun değişim ve gelişim süreçlerinin birebir mimarları arasında yer almış. Akdoğan, yaşadıklarını şöyle özetliyor:

"Sonuçta her birey, her kurum, her sektör gibi biz de değişim yaşadık. Ben değişimin ciddi bir yönetim, ciddi bir liderlik gerektirdiğine inanıyorum. Baştaki kişi değişime inanmazsa veya kerhen bir değişimi kabul ederse, yani "Değişim olması lazım ama benim dışımda olsun, bir danışman getireyim şirkete, o herkese anlatsın, herkes de uysun" derse, böyle bir şey mümkün değil.

Değişim önce bilinçte, düşüncede başlıyor. Öncelikle düşünce sistemini değiştirmek gerekiyor. Burada değişimi farklı algılayan kişiler, yani öncü değişimciler gerekiyor. Kurum için de, birey için de bu değişimin gerekli olduğunu gören ve kurumu geleceğe hazırlamak isteyen yöneticilere ihtiyaç var. Bu yöneticilerin, gerekli uyumun sağlanması için, değişime duyulan ihtiyacı öncelikle ekibine çok iyi anlatması lazım. Birey değişime tepki duyabilir. Ama sonuçlarının bireye olan etkilerini anlattığınızda, inanın değişim çok daha hızlı olabiliyor. Kararlı ve inançlı bir lider, değişim yönetimini mutlaka kabul ettiriyor."

Değişimde modele ihtiyaç var...

Eğitimsiz ve kalitesiz kabul edilen bir sektörde KALDER'in Ulusal Kalite Büyük Ödülü'nü almış bir firma olan Balnak'ın o dönemki CEO'su Selma Akdoğan, bütün firmalara Ulusal Kalite Hareketi'ne katılmayı tavsiye ediyor.

Akdoğan "İşin yönetimi için aslında orada çok güzel bir model var. Bazen, kurumlarımızda model bulamadığımız için de değişemiyoruz. Nereden başlayacağımızı bilemiyoruz. En önemlisi de bu galiba. Genelde yöneticilerin ve patronların içinde bir yönetim isteği var. Ama nereden ve nasıl başlayacaklarını bilemiyorlar. Bu noktada bir rehberlik gerekiyor." diyor ve şöyle devam ediyor:
"Biz bugünün değil, yarının şirketi olmayı amaçlıyorduk. O zaman daha sistemli, kontrollü ve kurumsal olmamız gerekiyordu. Bu nedenle toplam kalite çalışmalarını başlattık.

Kaliteli yaşam felsefesini benimsedik

Önce iki yıl liderlik eğitimi aldık. Sonra herkesin yetki ve sorumluluklarını tanımladık. Çalışana 'Bu şirkette herkes müdür' mantığını verdik. Hedef ve karlılık bilincini aşıladık. Karlılığı arttırmak üzere, bazı giderleri kısmak için patrona bile kafa tutanlar olurdu. En büyük kazancımız da sorgulamayı ve sistemli olmayı öğrenmek oldu. Bu sayede çalışanlarımız, süreçleri sorgular oldu ve iyileştirmeye açık bir alan tespit edip, onu anında düzeltmeyi başardı. Kaliteli yaşam felsefesini benimsedik. Çünkü çalışanların yaşam kalitesi artarsa, toplumun yaşam kalitesi de yükselir.

Diğer taraftan, müşteri memnuniyeti, çalışan memnun olduğu sürece sağlanabilir, bunun farkındaydık.
Önce çalışanın mutlu olması gerekir, diye düşünerek 1998'de sosyal yardım projesi başlattık. Bu proje sayesinde çalışanların şirketten ne almak istedikleri belirlendi. Sonra çalışanlarımızla bir araya gelerek onlara birtakım sosyal haklar verdik. Birlikte paylaşalım felsefesinden yola çıkarak, her yıl elde ettiğimiz karın belli bir bölümünü çalışanlara prim olarak dağıttık. Sosyal aktiviteler düzenledik. Hatta sabah 8.30-8.45 arasında canlı müzikle çalışanları motive ettik."

İş hayatının içinde olmak neleri değiştirdi?

Zirveyi terketmek zor olsa gerek ama Selma Akdoğan, bunu kolay başarmış ve bundan önce olduğu gibi, bundan sonraki profesyonel yaşamını planlamış gözüküyor.

İş hayatının kendisine çok şey kazandırdığına, hatta iki üniversite daha bitirttiğine inanıyor. Araştırma, analitik düşünme ve iletişim becerilerinin geliştiğinidüşünüyor ve şöyle ekliyor Akdoğan, "Toplum önünde konuşmam iyi değildi, utangaç bir yanım vardı. Özellikle son 3-4 yıldır, bin-bin beş yüz kişinin önünde konuşmaya başlar hale geldim. İş hayatına başladığım yıllarda daha sert ve agresif bir yapım vardı. Yaşla ve deneyimle ilgili olarak o konuda kendimi epeyce törpüledim. Başlangıçta çok konuşan ve az dinleyen bir kişiydim. Şimdi hem konuşan, hem de dinleyen bir kişi olmaya başladım. İyi bir gözlemci oldum. Strateji geliştirmeyi öğrendim, doğru hedefler koymayı, pratik olmayı ve zamanı ayarlamayı öğrendim. Kısacası liderlik yetkinliklerimi çok geliştirdim".

Akdoğan, lojistik sektöründeki 19 yıllık deneyimlerini şirketlerle paylaşıyor, kararlı lider tavrını, artık kararlı ve takipçi bir danışman tavrı ile sürdürüyor. Danışmanlığı "bilgi ve tecrübenin paylaşımı" olarak özetleyen, daha önce yaşadıklarını yaşatmadan şirketlerin hızla yol alabilmesi için çalışan Selma Akdoğan, kurucusu olduğu Today&Tomorrow Uygulamalı Danışmanlık firması ile lojistik satın alan sanayi firmaları ile lojistik hizmet üreten firmaları, bir noktada buluşturmayı amaçlıyor.

Bu konuyla ilgili olarak "Eskiden de, lojistik satan alan firmaların satın alma sürecindeki ve bilgi yönetimindeki eksik uygulamaları görür ama pozisyonum itibariyle müdahale edemezdim. Artık gördüklerimi ve yaşadıklarımı kolayca aktarıyor ve çözümlerimi sunuyorum" diyor ve belli ki bu paylaşımdan dolayı büyük keyif alıyor.